Crazy Horse Monument

lakota-nationOp 3 juni 1948 begon beeldhouwer Korczak Ziolkowski na een verzoek van Lakota Intancan (leider) Henry Standing Bear (zijn moeder Roaming Nation was een zuster van Crazy Horse zijn vader) aan een gigantisch beeldhouwwerk ter eerbetoon aan de legendarische Oglala-Sioux Crazy Horse (ca. 1840 – 1877). Het kunstwerk toont Crazy Horse op een galopperend paard, terwijl zijn linkerarm naar voren wijst:: “Mijn land is daar waar mijn volk ligt begraven.”

“Crazy Horse is een der grootste helden van de Noord-Amerikaanse Indianen. Zijn vasthoudendheid, zijn vastberadenheid in het verdedigen van de traditionele leefwijze van zijn mensen, zijn sobere levensstijl, zijn heldhaftigheid en tragische dood verheffen hem boven elke andere Indiaan.”

Wanneer het monument wordt voltooid is het 195 meter lang en 172 meter hoog! Het hoofd van Crazy Horse heeft een lengte van 26,5 meter en het hoofd van zijn paard, waar nu aan wordt gewerkt, zal 67 meter bedragen…

Standing Bear and Ziolkowski

standing bear and Ziolkowski

Korczak Zialkowski overleed in 1982 bij het Crazy Horse Monument en ligt begraven in een tombe aan de voet van de heilige berg. Zijn vrouw Ruth en zeven van hun tien kinderen (!) zetten tot op de dag van vandaag zijn levenswerk voort, aangespoord door de ontembare geest van Crazy Horse.

Het Crazy Horse Monument bevindt zich in de Black Hills (haar hart is 1,8 miljard jaar oud!), in het Zuidwesten van de VS op 27 km afstand van Mount Rushmore . De berg die bekend/berucht is vanwege de 18 meter hoge busten van de ‘landjepikker-presidenten’: Washington, Jefferson, Roosevelt en Lincoln. Een doorn in het oog van de Indianen en een klap in het gezicht voor de Sioux…

Opvallend detail: Korczak Ziolkowski werkte in 1939 mee aan het omstreden beeldhouwwerk op Mount Rushmore als assistent van Gutzon Borglum. Deze Gutzon Borglum, zoon van Deens-Mormoonse immigranten, was zelf ook nogal omstreden, getuige zijn innige band met de Ku Klux Klan (die tevens zijn werk financierden).

Mount Rushmore is een heilige berg voor de Sioux. De eeuwenoude reus wordt door de Lakota-Sioux ‘De Zes Grootvaders’ genoemd. De berg en het gebied eromheen kwamen na de Grote Sioux-oorlog van 1876 in handen van de Amerikaanse overheid, terwijl in het verdrag van Fort Laramie (1868) expliciet was afgesproken dat de Black Hills voor altijd in handen van de Lakota-Sioux zouden komen. De Lakotas bleven echter met lege handen achter…

Op 23 juli 1980, in de rechtszaak tussen de VS en de Sioux-natie, oordeelde het Hooggerechtshof dat de Black Hills door de overheid op onrechtmatige wijze waren verkregen en dat de overheid een vergoeding van 106 miljoen dollar (inmiddels opgelopen tot 757 miljoen dollar) aan de Sioux-natie moet betalen. De Sioux weigerden echter het geld in ontvangst te nemen uit angst dat het culturele erfgoed voorgoed verloren zou gaan als de overheid na uitbetaling de Black Hills zou gaan opeisen. In 2012 oordeelde een speciale afgezant van de Verenigde Naties, Professor James Anaya, dat de Black Hills eigenlijk aan de Sioux zouden moeten worden teruggegeven. Maar Obama doesn’t care…

Het Crazy Horse Monument is het Indiaanse antwoord op de heiligschennis van Mount Rushmore. Maar lang niet alle (Lakota-)Indianen zijn voorstander van het Crazy Horse Monument. Familieleden van Crazy Horse vinden het zelfs een grove schending van de traditionele Lakota-cultuur omdat zij niet eens werden geraadpleegd over het monument…

Vreemd, omdat Henry Standing Bear (zelf familie van Crazy Horse, zie inleiding) zei dat, conform de Lakota-traditie, alleen de familie van de nabestaande het recht had om een monument voor Crazy Horse op te richten. Standing Bear hád dat recht en hij hád overlegd met de andere stamhoofden…

Lame Deer, traditionele Lakota-medicijnman zei in zijn autobiografie: “Het idee om een prachtige, natuurlijke berg te veranderen in een beeld van Crazy Horse is een vervuiling van het landschap. Het druist in tegen alles waar Crazy Horse voor stond.” Crazy Horse was een van de weinige Indianen die zich weigerde te laten fotograferen. Zelfs tijdens het sterven wendde hij zijn hoofd af toen de arts foto’s van hem trachtte te maken! We weten niet hoe hij eruitzag (los van een schets en een zeer omstreden foto) en zelfs zijn laatste rustplaats is onbekend.

about-future2

Een blik in de toekomst

Het schilderij toont een blik in de toekomst van het Crazy Horse project. Aan de voet van de berg komt het Indiaans Museum, aan de ene kant van de Laan der Opperhoofden de Indiaanse Universiteit en aan de andere kant het Medisch Training Centrum en vooraan het sport – en bungalowpark met 80 kamers…

Vervuiling van het Lakota-landschap of bittere noodzaak? Zuid-Dakota is de armste van alle staten in de VS. De sub-staten Buffalo County, Shannon County, Ziebach County, Todd County staan in de top vijf van de laagste inkomens per persoon, op de voet gevolgd door Sioux County en Corson County. Inderdaad, dit zijn de gebieden met de Indianenreservaten (Pine Ridge, Rosebud, Crow Creek, Cheyenne River, Standing Rock).

Ter overpeinzing:
Maak van het prachtige landschap, de aantrekkingskracht van Crazy Horse, het oprichten van medische en universitaire faciliteiten, culturele studies over de Noord-Amerikaanse Indianen, een soort van toeristenpakket om inkomsten te genereren en de wereld kennis te laten maken met de eeuwenoude Indiaanse cultuur. Mount Rushmore trekt jaarlijks bijna drie miljoen toeristen… Je krijgt geld en de kans om je cultuur nieuw leven in te blazen.

Het alternatief:
Zuid-Dakota krijgt bijna 100 miljoen dollar per jaar van de federale overheid voor welzijnszorg en 12.000 dollar per Indiaans kind die vanuit een pleeggezin wordt geadopteerd. Deze kinderen worden al sinds 1900 door een beleid van ‘gedwongen assimilatie’ stelselmatig weggehaald bij de biologische ouders, ondergebracht in internaten en opgevoed volgens de blanke cultuur, inclusief seksueel misbruik… Van de pleegkinderen die 18 jaar zijn eindigt 60% op straat, in de cel of zijn dood voor hun twintigste… Het geld is voor de overheid, de tranen voor de treurende ouders.

Meer info:
http://crazyhorsememorial.org/
http://en.wikipedia.org/wiki/Lowest-income_counties_in_the_United_States